Vazha Pshavela – Cosmopolitanism and Patriotism (1905)

Some people think that true patriotism excludes cosmopolitanism. This is a mistake. Every true patriot is cosmopolitan and every genuine cosmopolitan is a patriot. Cosmopolitans serve their country and seek to uplift it intellectually, materially, and morally. They educate the best members of humanity and facilitate their society’s wellbeing. If every human must be raised separately, so must every people be raised in its own way if humanity is to realize its full potential. Every human being ought to be aware of the sacredness of his or her national and individual identity. Likewise, every nation must honor and cultivate its unique traditions. When nations learn to respect their traditions, they will in their own separate ways increase the collective strength and beauty of the entire world.
Every patriot is honor-bound to serve his country with all his strength. His job is to think of the welfare of his fellow citizens. To the extent that his ideas are grounded in reality, his work will bear fruit on its native soil, and will benefit all of humanity. Thomas Edison is an American scientist, but the entire world enjoys the fruits of his inventions. Shakespeare is British through and through, but his writings sweeten the entire world to this day. Likewise, Goethe, Cervantes and other geniuses wrote for their people, but their works made them children of the entire earth.
Every genius is nourished by his native land. Geniuses are those who can be received by other nations like their native sons. A genius’s homeland exceeds the bounds of his native soil; such a person belongs to the entire world. Nevertheless, a work of genius can find its most complete expression only on its native soil. Hamlet and King Lear will never sound as sweet as they do to the ears of an educated Englishman who reads the plays in his native language. Likewise, no matter how excellent the translation, Rustaveli’s Knight in the Panther’s Skin will never sound as sweet as it does when recited in the language in which it was written. Even if the reader understands Georgian as well as a native Georgian speaker, nuances will always be hidden from those who lack a native ear, who were not raised on the music of the poem’s beauty. Insofar as they are human, geniuses have homelands that they love and cherish. But their works are destined to rise above such limits, because their writing belongs, like any work of scholarship or philosophy, to the world.
Science and genius show us the path to cosmopolitanism, but only with the help of patriotism and national feeling. If every nation became cognizant of its economic, political, and social situation, if the economic stratification that dominates the contemporary world were destroyed, nations would stop trying to conquer each other. The looting and wars that rule the earth would come to an end.
Patriotism depends on and derives its inspiration from life. Coeval with human existence, it contains within itself forces that no thinking person can negate: language, history, heroes, native soil, and a literary tradition.
From the second that a child sees his homeland, he seeks sustenance from it; he needs someone to look after him, milk and food to nourish him, and lullabies to give him peace. A child starts to love his native land in the space where he was born and raised, under his mother’s guidance. Thus is patriotism born: the youth feels connected to those whose voices he becomes accustomed to, from whom he receives his first impressions. That is why he loves the language through which he came to know himself, and through which he learned to regard those who speak and sing in his language as his own people.
His village’s obscure dialect, which is of little use to the rest of the world, is for him the crux of his being, the most precious element within his cultural inheritance, and the foundation of his self-consciousness. When he meets his fellow countryman in another part of the world, no matter whether he is a thief or another kind of criminal, his heart inevitably rejoices. Until a child begins to see more of the world, his soul is bound to the village into which he was born and where he passed his childhood.
It is impossible to imagine a sane person for whom one small part of the world does not mean more than all the other places in the universe combined. Why? Because no one can love ten thousand places at the same time. We are only born once, in a single and unrepeatable place, into a single family. A person who claims to love every nation to the same degree, and in the same way, is a liar. Either he is a hypocrite, or crazy, or he is barred from speaking the truth by the doctrines of his political party. Even an abandoned child, raised in an orphanage, who has hundreds of people to look after him, and who hears a thousand languages spoken around him, will, as he acquires self-consciousness, eventually choose only one language and regard only one country as his homeland.
Patriotism is more a matter of feeling than of intellect, although men of reason have always cherished their homeland. Cosmopolitanism is a matter merely of the brain; it bears no relation to the feelings that originate in the heart. Yet it is the core of the solution to the tragedy that haunts humanity today, for only through cosmopolitanism can we save the world from ethnic hatred and self-destruction.
We should understand cosmopolitanism in the following way: listen to the needs of your country, heed the wisdom of your people, dedicate yourself to their wellbeing, don’t hate other nations and don’t envy their happiness, don’t prevent other nations from achieving their goals. Work towards the day when no one will subjugate your nation and work for its progress until it equals the leading nations of the world. He who negates his country while he calls himself cosmopolitan is maimed by illusions. Even though he presents himself as a lover of the noblest feelings, such a person is unconsciously an enemy of humanity. May God protect us from this pseudo-cosmopolitanism, which would require everyone to deny his place of birth. This kind of cosmopolitanism means rejecting one’s very self. Every nation seeks freedom and the means to rule itself independently. The separate development of nations is the condition for the development of all humanity.
translated from the Georgian by Rebecca Gould
Originally published as Vazha-Pʻshavela, Tʻxzulebatʻa sruli krebuli atʻ tomad (Tbilisi: Sabchʻotʻa Sakʻartʻvelo, 1964), 9: 252-254.


Original text:
ვაჟა ფშაველა

კოსმოპოლიტიზმი და პატრიოტიზმი

ზოგს ჰგონია, რომ ნამდვილი პატრიოტიზმი ეწინააღმდეგება კოსმოპოლიტიზმს, მაგრამ ეს შეცდომაა. ყოველი ნამდვილი პატრიოტი კოსმოპოლიტია ისე, როგორც ყოველი გონიერი კოსმოპოლიტი (და არა ჩვენებური) პატრიოტია. როგორ? ასე, – რომელი ადამიანიც თავის ერს ემსახურება კეთილგონიერად და ცდილობს თავის სამშობლო აღამაღლოს გონებრივ, ქონებრივ და ზნეობრივ, ამით ის უმზადებს მთელს კაცობრიობას საუკეთესო წევრებს, საუკეთესო მეგობარს, ხელს უწყობს მთელი კაცობრიობის განვითარებას, კეთილდღეობას. თუ მთელის ერის განვითარებისათვის საჭიროა კერძო ადამიანთა აღზრდა, აგრედვე ცალკე ერების აღზრდაა საჭირო, რათა კაცობრიობა წარმოადგენდეს განვითარებულს ჯგუფსა; თუ კერძო ადამიანისათვის არის სასარგებლო აღზრდა ნაციონალური, ინდივიდუალური, აგრეთვე ყოველის ერისათვისაა სასარგებლო ასეთივე აღზრდა, რათა ყოველმა ერმა მომეტებული ძალა, ენერგია, თავისებურობა გამოიჩინოს და საკუთარი თანხა შეიტანოს კაცობრიობის სალაროში…
ყოველი მამულიშვილი თავის სამშობლოს უნდა ემსახუროს მთელის თავის ძალღონით, თანამოძმეთა სარგებლობაზე უნდა ფიქრობდეს და, რამდენადაც გონივრული იქმნება მისი შრომა, რამდენადაც სასარგებლო გამოგდება მშობელი ქვეყნისათვის მისი ღვაწლი, იმდენადვე სასარგებლო იქმნება მთელი კაცობრიობისათვის. ედისონი ამერიკელია, ამერიკაშივე მუშაობს, მაგრამ მისი შრომის ნაყოფს მთელი კაცობრიობა გემულობს. შექსპირი ინგლისელია, ინგლისში მუშაობდა და ცხოვრობდა, მაგრამ მისი ნაწერებით მთელი კაცობრიობა სტკბება დღესაც. ეგრეთვე სერვანტესი, გიოტე და სხვა გენიოსები თავის სამშობლოში, თავის თანამოძმეთათვის იღვწოდნენ, მაგრამ დღეს ისინი მთელს კაცობრიობას მიაჩნია თავის ღვიძლ შვილებად.
ყველა გენიოსები ნაციონალურმა ნიადაგმა აღზრდა, აღმოაცენა და განადიდა იქამდის, რომ სხვა ერებმაც კი მიიღეს ისინი საკუთარ შვილებად.
მაშასადამე, გენიოსებმა თავის სამშობლოს გარეშეც ჰპოვეს სამშობლო – მთელი ქვეყანა, მთელი კაცობრიობა, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, გენიოსთ ნაწარმოებნიც უფრო სარგები და შესაფერებელია ეროვნულ ნიადაგზე. „ჰამლეტით“, „მეფე ლირით“ ვერც ერთი ქვეყნის შვილი ვერ დასტკბება ისე, ნამეტნავად თარგმანით, როგორც თვით ინგლისელი, რომელიც ინგლისურს ენაზე კითხულობს ამ ნაწარმოებთ. შორს სად მივდივართ? ნუთუ სხვა ქვეყნის შვილი ისე დასტკბება „ვეფხისტყაოსნით“ და ისე გაიგებს მას, რაც უნდა კარგი თარგმანი წაიკითხოს, ან თუნცა კარგად იცოდეს ქართული ენა, როგორც თვით ქართველი? – არასდროს. გენიოსს, როგორც პიროვნებას, ინდივიდს, აქვს საკუთარი სამშობლო, საყვარელი, სათაყვანებელი, ხოლო მის ნაწარმოებს არა, ვინაიდან იგი მთელი კაცობრიობის კუთვნილებაა, როგორც მეცნიერება…
მეცნიერება და გენიოსები გვიხსნიან გზას კოსმოპოლიტიზმისაკენ, მაგრამ მხოლოდ პატრიოტიზმის, ნაციონალიზმის მეოხებით. განავითარეთ ყოველი ერი იქამდის, რომ კარგად ესმოდეს თავისი ეკონომიური, პოლიტიკური მდგომარეობა, თავის სოციალური ყოფის ავკარგი, მოსპეთ დღევანდელი ეკონომიური უკუღმართობა და, უეჭველია, მაშინ მოისპობა ერთისაგან მეორის ჩასანთქმელად მისწრაფება, ერთმანეთის რბევა, ომები, რომელიც დღეს გამეფებულია დედამიწის ზურგზე.
პატრიოტიზმი, როგორც სიცოცხლე და სიცოცხლესთან გრძნობა, თითქო დაბადებასთან ერთად ჰყვება ადამიანს და შეიცავს ისეთ ნაწილებს, რომელთაც ვერც ერთი ჭკვათმყოფელი ადამიანი ვერ უარყოფს, როგორც მაგ. არის დედაენა, ისტორიული წარსული, სახელოვანი მოღვაწენი და ეროვნული ტერიტორია, მწერლობა და სხვა. იმავ წამიდანვე, როცა ბავშვი ქვეყანას იხილავს, მას, გარდა ჰაერისა, სადგომ-საწოლისა, ესაჭიროება აღმზრდელი, რძე – საზრდოდ, ნანა – მოსასვენებლად.
ყველა ეს ხდება ოჯახში, დედის ხელმძღვანელობით და სწორედ აქ არის დასაბამი პატრიოტიზმისა.
ყმაწვილი იმ თავიდანვე მჭიდრო კავშირს იმათთან ჰგრძნობდა, ვინც იმას ესაუბრება, ვინც გარშემო ახვევია, – ვისგანაც პირველ შთაბეჭდილებას ღებულობს. ამიტომ უყვარს ის ენა, რომელიც იმას სიყრმის დროს ესმოდა, და ის ადამიანები მიაჩნია თავისიანებად, რომელნიც ამ ენაზე ლაპარაკობენ თუ მღერიან. თავის სოფლელთა სრულიად უმნიშვნელო სხვებისაგან განმასხვავებელი საუბრის კილოც კი შვენიერებად მიაჩნია. თავისი სოფლელი, თუნდაც უკანასკნელი ადამიანი, უცხო ადგილას, უცხო მხარეს რომ შეჰხვდეს, დიდ სიამოვნებას აგრძნობინებს. ვიდრე გაფართოვდება ბავშვის მხედველობა და გაიზრდება მისი პატრიოტიზმი, მას მხოლოდ განსაკუთრებით ის სოფელი, ან დაბა უყვარს, სადაც დაბადებულა და ბავშვობა გაუტარებია.
ვერ წარმომიდგენია ადამიანი სრულის ჭკუისა, საღის გრძნობის პატრონი, რომ ერთი რომელიმე ერი სხვებზე მეტად არ უყვარდეს, ან ერთი რომელიმე კუთხე. რატომ? – იმიტომ: ერთი და იგივე ადამიანი ათასს ადგილას ხომ არ იბადება, არამედ ერთს ადგილას უნდა დაიბადოს, ერთს ოჯახში, ერთი დედა უნდა ჰყავდეს! თუ ვინმე იტყვის ამას, ყველა ერები ერთნაირად მიყვარსო, – სტყუის, თვალთმაქცობს: ან ჭკუანაკლებია, ან რომელიმე პარტიის პროგრამით არის ხელფეხშებოჭილი. სამოწყალეო სახლში აღზრდილი ბუშიც კი, რომელსაც, შეიძლება, ათასი ლალა გამოუჩნდეს და გარშემო ათასი ენა ესმოდეს, ბოლოს ერთს რომელსამე ენას იწამებს და ერთს ქვეყანას მიიჩნევს თავის სამშობლოდ…
პატრიოტიზმი უფრო გრძნობის საქმეა, ვიდრე ჭკუა-გონებისა, თუმცა კეთილგონიერება მუდამ ყოფილა და არის მისი მათაყვანებელი და პატივისმცემელი.
კოსმოპილიტიზმი მხოლოდ ჭკუის ნაყოფია, ადამიანის კეთილგონიერებისა, მას ადამიანის გულთან საქმე არა აქვს, იგი საღსარია იმ უბედურობის ასაცილებლად, რომელიც დღემდის მთელს კაცობრიობას თავს დასტრიალებს.
ამიტომ კოსმოპოლიტიზმი ასე უნდა გვესმოდეს: გიყვარდეს შენი ერი, შენი ქვეყანა, იღვაწე მის საკეთილდღეოდ, ნუ გძულს სხვა ერები და ნუ გშურს იმათთვის ბედნიერება, ნუ შეუშლი იმათ მისწრაფებას ხელს და ეცადე, რომ შენი სამშობლო არავინ დაჩაგროს და გაუთანასწორდეს მოწინავე ერებს. ვინც უარყოფს თავის ეროვნებას, თავის ქვეყანას იმ ფიქრით, ვითომ კოსმოპოლიტი ვარო, ის არის მახინჯი გრძნობის პატრონი, იგი თავისავე შეუმჩნევლად დიდი მტერის კაცობრიობისა, რომელსაც ვითომ ერთგულებას და სიყვარულს უცხადებს. ღმერთმა დაგვიფაროს ისე გავიგოთ კოსმოპოლიტიზმი, ვითომ ყველამ თავის ეროვნებაზე ხელი აიღოსო. მაშინ მთელმა კაცობრიობამ უნდა უარჰყოს თავისი თავი. ყველა ერი თავისუფლებას ეძებს, რათა თავად იყოს თავისთავის პატრონი, თითონ მოუაროს თავს, თავის საკუთარის ძალ-ღონით განვითარდეს.
ცალ-ცალკე ეროვნებათა განვითარება აუცილებელი პირობაა მთელის კაცობრიობის განვითარებისა.
1905 წ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )


Connecting to %s